a
b
c
d
Հայ Մշակույթի, Գիտության Եւ Կրթության Զարգացման Հիմնադրամ
15/08/2015

Պատարագ Եւ Խաղողօրհնէքի Արարողութիւն Ֆրեզնոյի «Հայկական Տուն» Ծերանոցին Մէջ

0000Fresno-Khaghoghorhnek1

Ֆրեզնոյի հայկական գաղութին մէջ, աւանդութիւն դարձած է Աստուածամօր Վերափոխման տօնն ու խաղողօրհնէքի արարողութիւնը երկու անգամով կատարել՝ հերթական կարգով, «Հայկական Տուն» ծերանոցի ընդարձակ պարտէզին մէջ, Ս. Երրորդութիւն (Կիլիկիոյ թեմ) եւ Ս. Պօղոս (Էջմիածնական թեմ) եկեղեցիներուն կողմէ: Առաջինը տեղի կ՛ունենայ Օգոստոս 15ի տօնը կանխող Կիրակին, իսկ երկրորդը՝ Օգոստոս 15ին:

Քոյր բոլոր եկեղեցիներուն կողմէ, առանց թուականի փոփոխութեան, Վերափոխման տօնը կը տօնուի Օգոստոս 15ին, իսկ մենք՝ հայերս, Օգոստոս 12-18 զուգադիպող Կիրակին: Ինչ կը վերաբերի Վերափոխման գաղափարին, կ՛ըսեն, թէ հին ժամանակներէն կար Վերափոխման գաղափարը, սակայն որպէս վարդապետութիւն ընդունուիլը 9րդ եւ 12րդ դարուն կատարուեցաւ եւ տօնը կոչուեցաւ Վերափոխում:

Այս տարուան Ս. Երրորդութիւն եկեղեցիին կազմակերպած տօնակատարութիւնը տեղի ունեցաւ Օգոստոս 9ին։ Պատարագը մատոյց շրջանիս հոգեւոր հովիւ Վահան քահանայ Կոստանեան. ան հաւատացեալներուն իր սրտի խօսքը փոխանցեց, ապա տեղի ունեցան Խաղողօրհնէքի արարողութիւնն ու Անդաստանը, մասնակցութեամբ հոգեւորականներ տէր Հրանդ Սրապեանի եւ տէր Վարդան Գասպարեանի:

Արարողութենէն ետք, հաւատացեալները օրհնուած խաղողը առնելով՝ տեղաւորուեցան սեղաններուն շուրջ եւ սկսան ճաշակելու եկեղեցւոյ տիկնանց յանձնախումբին պատրաստած համեղ կերակուրները, իսկ բեմին վրայ բազմած Ռիչըրտ Յակոբեանի նուագախումբը, իր երգերով եւ նուագներով խանդավառեց մթնոլորտը, մինչ երիտասարդ եւ ծեր՝ ձեռք ձեռքի կը պարէին:

Այս խանդավառ եւ ջերմացած մթնոլորտը շարունակուեցաւ մինչեւ արեւամուտ. կամաց-կամաց դատարկուեցաւ ծերանոցի ընդարձակ պարտէզը։ Վստահ ենք, որ հաւատացեալները, որոնք եկած էին Լոս Անճելըսէն, Սան Ֆրանսիսքոյէն եւ Ֆրեզնոյի արուարձաններէն, գոհունակ սրտով մեկնեցան իրենց տուները:

 

ՏՕՆ ՎԵՐԱՓՈԽՄԱՆ Ս. ԱՍՏՈՒԱԾԱԾՆԻ

 

Աւետարանիչները Աստուածամօր կեանքի մասին յիշած են այն եղելութիւնները միայն, որոնք առնչուած են Յիսուսի կեանքին հետ. կը պակսին անոր մանկութեան եւ մահուան պարագաները: Քրիստոնէական եկեղեցին, օգտագործելով Պարականոն աւետարաններն ու աւանդութիւնները՝ կ՛ամբողջացնէ Աստուածամօր մանկութեան եւ մահուան պարագաները:

Պարականոն տառացիօրէն կը նշանակէ կանոնի չենթարկուող. Պարականոն աւետարաններ կը կոչուին անոնք, որոնք ընդունուած չեն եկեղեցական ժողովներու կողմէ: Մեր ձեռքը հասած են բազմաթիւ աւետարաններու օրինակներ, որոնք իրարմէ կը տարբերին: Նոյնն է պարագան մեր շարականներուն:

Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ մէջ շատ ընդհանրացած գիրք մըն է «Յայսմաւուրք»ը, ուր տօնացոյցին կարգով դրուած է սուրբերու եւ վկաներու կեանքը։ Գիրքը կը կարդացուէր սուրբի նախատօնակին, ժամերգութենէն առաջ: Յայսմաւուրք կը նշանակէ «յայսմ աւուր»՝ այս օրը: Պատմական տուեալներու համաձայն՝ Իսրայէլի մէջ, երբ քահանայական սերունդը կը բազմանայ, Դաւիթ քահանաները կը բաժնէ 24 դասակարգերու, որոնք հերթով տաճարին մէջ պիտի սպասարկէին։ Այս քահանաներէն մէկն էր Մատթան քահանան: Մատթան ամուսնացած եւ բախտաւորուած էր երեք աղջիկներով, սակայն չի յիշուիր կնոջ անունը. երեք աղջիկներն են՝ Աննա, Սովիւէ եւ Մարիամ: Աննան կ՛ամուսնանայ Յովակիմի կամ Եղիակիմի հետ. խոր ծերութեան՝ անոնք կը բախտաւորուին աղջիկ զաւակով մը՝ Մարիամ Աստուածամայրը: Մատթան քահանայի երկրորդ աղջիկն է Սովիւէն՝ մայրը Եղիսաբէթին, սակայն, ինչպէս կը գրէ Մ. Օրմանեան, «անորոշ կը մնայ Եղիսաբէթի հայրը»: Մատթան քահանայի երրորդ աղջկան՝ Մարիամի աղջիկն է Սողովմէն։

Աստուածամօր հայրը՝ Յովակիմ, ինչպէս «Յայսմաւուրք»ը կը պատմէ, տօնական օր մը տաճար կ՛երթայ ընծան մատուցանելու, սակայն կը մերժուի քահանային կողմէ, որ կ՛ըսէ. «Իրաւունք չունի անձ մը տաճարին ընծայ բերելու, եթէ Իսրայէլի զաւակ չէ տուած»: Յովակիմը եւ Աննան ծերացած էին եւ զաւակ չունէին։ Ան՝ վշտացած, տաճարէն կը հեռանայ եւ եղելութիւնը կնոջ կը պատմէ: Անոնք կ՛ուխտեն եւ Աստուծմէ կը խնդրեն զաւակ մը եւ կը խոստանան զայն տաճարին նուիրել: Աստուած կը լսէ անոնց անկեղծ աղօթքը եւ աղջիկ զաւակով կը բաղդաւորուին անոնք: Եօթը տարեկանին, աղջիկը տաճարին կը նուիրեն։ Ուխտի շրջանը աւարտելէ ետք, Մարիամ՝ 14 տարեկանին, ծնողքին տունը կու գայ եւ 15ին՝ կը նշանուի Դաւիթի տունէն Յովսէփ անունով երիտասարդին հետ:

Յիսուսի կեանքին հետագայ հանգրուանները բոլորին ծանօթ են, մինչեւ խաչելութիւն:

Յիսուս խաչին վրայ, հոգին աւանդելէ առաջ, իր մայրն ու սիրած աշակերտը կը նկատէ եւ նայուածքը Աստուածամօր վրայ դարձնելով՝ անոր կը յանձնէ Յովհաննէսը, ապա Յովհաննէսին դառնալով՝ անոր խնամքին կը յանձնէ Տիրամայրը: Յիսուսի Համբարձումէն ետք, Մարիամ կ՛ապրի Յովհաննէսի մօտ: Աւետարանները ուսումնասիրողները կ՛ըսեն, թէ Աստուածամայրը մահացած պէտք է ըլլայ 48 տարեկանին, ոմանք՝ 50, իսկ ուրիշներ՝ 60, սակայն յստակ է, որ ան կը մահանայ եւ կը թաղուի Գեթսեմանիի ձորին մէջ. երեք օր եւ գիշեր հրեշտակներու փառաբանութեան երգեր կը լսուին գերեզմանին մօտ, իսկ չորրորդ օրը հրեշտակները գոց գերեզմանէն կը վերցնեն Տիրամօր մարմինը եւ զայն կը յանձնեն իր որդիին: Բարթողիմէոս առաքեալը, որ կը բացակայէր թաղման արարողութենէն, երբ կը վերադառնայ եւ չորրորդ օրը առաքեալներուն հետ կ՛երթայ աղօթելու, կը խնդրէ, որ բանան գերեզմանը եւ վերջին անգամ տեսնէ Աստուածամօր երեսը՝ որպէս մխիթարութիւն: Առաքեալները, երբ կը բանան գերեզմանաքարը, զարմանքով կը նկատեն, որ հոն չէ Աստուածամօր մարմինը, այլ երկինք վերափոխուած էր: Որպէս մխիթարութիւն, Բարթողիմէոսին կը յանձնեն Տիրամօր դիմանկարը, որ առաքեալը իրեն հետ Հայաստան կը տանի:

Ինչ կը վերաբերի Խաղողօրհնէքի արարողութեան, որ սերտօրէն կապուած է Տիրամօր Վերափոխման տօնին հետ, ապա անիկա մասնաւոր կապ մը չունի եկեղեցական վարդապետութեան հետ, այլ աւանդութիւն մըն է, որ կու գայ հեթանոս մեր պապերէն, որոնք, երբ բերքը կը հասնէր, հասունցած առաջին բաժինը կը նուիրէին աստուածներուն։ Գրիգոր Լուսաւորիչ հեթանոսական շատ տօներ որդեգրած է մեր եկեղեցւոյ ծիսակատարութեան մէջ՝ տալով անոնց քրիստոնէական երանգ:

Կարելի չէ հաստատել, թէ ո՛ր թուականներէն Խաղողօրհնէքը մուտք գործած է մեր եկեղեցական արարողութեանց մէջ, սակայն յստակ գիտենք, որ Խաղողօրհնէքի աղօթքը յօրինած է Ներսէս Շնորհալի հայրապետը (1102-1173):

Հայ ժողովուրդի ամենասիրելի սրբուհիներէն է Տիրամայրը. բազմաթիւ եկեղեցիներ Տիրամօր անունով կառուցուած են հայրենիքի եւ Սփիւռքի տարածքներուն, իսկ բոլոր եկեղեցիներու կեդրոնական խորանին նկարը Աստուածամայրն է՝ գրկած մանուկ Յիսուսը:

 Asbarez.com

Գալիք Իրադարձություններ

Չկան սպասվող իրադարձություններ այս պահին.

Անհրաժեշտ է: $1,060
107%
Հավաքված է: $1,132 | Մնացած օրեր: 0